
Kısaca: Umre; mikatta ihrama girip niyet ederek telbiye getirmek, Kâbe'yi yedi şavt tavaf etmek, iki rekât tavaf namazı kılmak, Safa ile Merve arasında yedi şavt sa'y yapmak ve tıraş olarak ihramdan çıkmaktan oluşan bir ibadettir. Kalabalığa bağlı olarak tamamı ortalama 3–5 saat sürer.
Umrenin farzları ve vacipleri
Hanefî mezhebine göre umrenin şartı ihram, rüknü (farzı) tavaftır. Sa'y ve tıraş ise vaciptir; yani terk edilmeleri hâlinde ceza (dem) gerekir. Aşağıdaki tablo umrenin akışını özetler:
| Sıra | Adım | Ne yapılır? | Hükmü |
|---|---|---|---|
| 1 | İhram | Mikat sınırı geçilmeden niyet edilir ve telbiye getirilir | Şart |
| 2 | Tavaf | Kâbe'nin etrafında yedi şavt dönülür | Rükün (farz) |
| 3 | Tavaf namazı | Mümkünse Makam-ı İbrahim'in arkasında iki rekât kılınır | Vacip |
| 4 | Sa'y | Safa ile Merve arasında yedi şavt gidip gelinir | Vacip |
| 5 | Tıraş | Saçlar kazıtılır veya kısaltılır, ihramdan çıkılır | Vacip |
1. Adım: Mikatta ihrama girmek
İhrama hazırlık
- Tırnaklar kesilir, istenmeyen tüyler temizlenir; mümkünse gusül alınır, değilse abdest yeterlidir.
- Erkekler dikişsiz iki parça ihram örtüsüne bürünür: belden aşağısı için izar, omuzlar için rida. Ayağın üst kısmındaki kemiği açıkta bırakan terlik veya sandalet giyilir.
- Kadınlar tesettüre uygun normal kıyafetlerini giyer; yüz ve eller açık kalır.
- Kerahat vakti değilse iki rekât ihram namazı kılınır (sünnet).
Niyet ve telbiye
Niyet kalben yapılır, dil ile söylenmesi güzeldir: "Allah'ım, Senin rızan için umre yapmak istiyorum. Bunu bana kolaylaştır ve kabul eyle." Niyetin ardından telbiye getirilir. Hanefîlere göre ihram, niyet ile telbiyenin birlikte yapılmasıyla başlar.
لَبَّيْكَ اللّٰهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ
Okunuşu: Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk. İnne'l-hamde ve'n-ni'mete leke ve'l-mülk, lâ şerîke lek.
Anlamı: Buyur Allah'ım, emrindeyim! Senin hiçbir ortağın yoktur, emrindeyim. Hamd de nimet de yalnızca Sana aittir, mülk de Senindir. Senin hiçbir ortağın yoktur.
Telbiye ihrama girdikten sonra sık sık ve erkekler için yüksek sesle tekrarlanır; umrede tavafa başlarken telbiye kesilir.
Uçakta mikat
Türkiye'den doğrudan Cidde'ye uçan misafirler, uçak mikat hizasına gelmeden önce ihrama girmiş olmalıdır. Bu nedenle erkekler ihram örtülerini genellikle havalimanında giyer; niyet ve telbiye, uçakta yapılan anonsla mikat yaklaşırken yapılır. Medine girişli programlarda ise Medine'den Mekke'ye giderken Zülhuleyfe (Âbâr-ı Ali) mikatında ihrama girilir.
2. Adım: Kâbe'yi tavaf etmek
- Abdestli olarak Mescid-i Haram'a girilir; Kâbe ilk görüldüğünde dua edilir.
- Erkekler tavaf boyunca ridanın ucunu sağ koltuk altından geçirip sol omuza atar, böylece sağ omuz açık kalır (ıztıba).
- Hacerü'l-Esved hizasına gelinir; Harem duvarındaki yeşil ışık bu hizayı gösterir. Hacerü'l-Esved'e dönülerek eller kaldırılır, "Bismillâhi Allâhü ekber" denir ve el içi öpülür (istilam).
- Kâbe sol tarafta kalacak şekilde yürünür. Erkekler ilk üç şavtta omuzlarını silkerek kısa adımlarla çabuk yürür (remel); kalabalıkta bu sünnet terk edilebilir.
- Rükn-i Yemânî ile Hacerü'l-Esved arasında "Rabbenâ âtinâ fi'd-dünyâ haseneten ve fi'l-âhirati haseneten ve kınâ azâbe'n-nâr" duası okunur.
- Her şavtın başında istilam yapılarak toplam yedi şavt tamamlanır. Sayıyı karıştırmamak için tesbih veya şavt sayacı kullanabilirsiniz.
Tavaf sırasında belirli bir dua okumak şart değildir; bildiğiniz dua, zikir ve Kur'an ayetleriyle Rabbinize yönelebilirsiniz.
3. Adım: Tavaf namazı, zemzem ve Mültezem
Tavaftan sonra erkekler sağ omuzlarını örter. Mümkünse Makam-ı İbrahim'in arkasında, kalabalık varsa Harem'in uygun herhangi bir yerinde iki rekât tavaf namazı kılınır. Ardından kıbleye dönülerek zemzem içilir ve dua edilir. Kâbe kapısı ile Hacerü'l-Esved arasındaki Mültezem, duaların kabul edildiği yerlerden biridir; kalabalık uygunsa burada dua edilir.
4. Adım: Safa ile Merve arasında sa'y
- Sa'y, Safa tepesinden başlar. Kâbe'ye dönülerek tekbir getirilir, eller kaldırılarak dua edilir.
- Safa'dan Merve'ye gidiş bir şavt, Merve'den Safa'ya dönüş ikinci şavttır. Yedinci şavt Merve'de tamamlanır.
- Erkekler yeşil ışıklarla işaretli bölümde hafifçe koşar (hervele); kadınlar normal yürüyüşüne devam eder.
- Sa'y için abdest şart değildir, ancak abdestli olmak müstehaptır. Yorulan misafirler ara verip dinlenebilir.
5. Adım: Tıraş ve ihramdan çıkış
Sa'yın ardından erkekler saçlarının tamamını kazıtır (halk) ya da kısaltır (taksir); kazıtmak daha faziletlidir. Kadınlar saçlarının uçlarından parmak ucu kadar keser. Tıraşla birlikte ihram yasakları sona erer ve umre tamamlanmış olur.
Kadın misafirler için notlar
- Kadınlar ihramda yüzlerine temas edecek şekilde örtü kullanmaz; dikişli elbise, çorap ve ayakkabı giyebilir.
- Telbiye ve dualar kısık sesle okunur; remel, ıztıba ve hervele kadınlar için yoktur.
- Özel hâller nedeniyle tavaf yapılamıyorsa ihram yasaklarına uyularak temizlenme beklenir. Bu konuda rehberinizden bilgi alabilirsiniz.
Pratik ipuçları
- İlk umrenizi rehberinizle birlikte, kalabalığın görece az olduğu gece geç saatlerde veya kuşluk vaktinde yapın.
- Ayakkabılarınız için küçük bir bez torba taşıyın; Harem kapılarının numaralarını not alın.
- Tavaf ve sa'y toplamda birkaç kilometre yürüyüş demektir; rahat terlik ve yanınızda su bulundurun.
- Yürümekte zorlanan misafirler için Harem'in üst katlarında tekerlekli sandalye ve elektrikli araç hizmeti bulunur.
- Grubunuzla bir buluşma noktası belirleyin ve rehberinizin telefon numarasını yanınızda taşıyın.
Sıkça sorulan sorular
Umre kaç saatte yapılır?
Umrede kaç tavaf yapılır?
Kadınlar umrede saçlarını keser mi?
Bir yolculukta birden fazla umre yapılabilir mi?
Kudüm Turizm Rehber Ekibi
Bu rehber, Kudüm Turizm din görevlisi rehberleri ve operasyon ekibi tarafından hazırlanmıştır. Vize ve sağlık şartları gibi değişebilen konularda güncel bilgi için bizimle iletişime geçin.
